“Okuwçylary taýýarlamak we olary döwlet gurluşyna gatnaşmaga taýýarlamak mugallymlaryň we edaralaryň jogapkärçiligidir, bu bolsa bilimiň esasy maksatlarynyň biri bolmalydyr”: Kazy Ramana
Ýokary kazyýetiň iň uly ýaşly kazysy NV Ramana, ýekşenbe güni CJI SA Bobde tarapyndan Hindistanyň indiki Baş kazysy wezipesine hödürlenen, 24-nji martda ady görkezilen NV Ramana ýurtda höküm sürýän bilim ulgamynyň gynandyryjy keşbini suratlandyryp, "ol okuwçylarymyzyň häsiýetini kemala getirmek üçin enjamlaşdyrylmady" we indi hemme zat "syçan ýaryşy" bilen baglanyşykly diýip aýtdy.
Kazy Ramana ýekşenbe güni agşam Andhra-Pradeş ştatynyň Wişakapatnam şäherindäki Damodaram Sanjivayýa Milli Hukuk Uniwersitetinde (DSNLU) wirtual ýagdaýda çykyş edýärdi.
“Bilim ulgamy häzirki wagtda okuwçylarymyzyň häsiýetini kemala getirmek, jemgyýetçilik aňyny we jogapkärçiligi ösdürmek üçin enjamlaşdyrylmadyk. Okuwçylar köplenç syçan ýaryşyna gatnaşýarlar. Şonuň üçin hemmämiz okuwçylaryň öz karýeralaryna we daşardaky durmuşyna dogry garaýyşda bolup bilmegini üpjün etmek üçin bilim ulgamyny täzeden gurmak üçin bilelikde tagalla etmelidiris” diýip, ol kollejiň mugallymlar düzümine iberen ýüzlenmesinde aýtdy.
“Okuwçylary taýýarlamak we olary döwlet gurmaga gatnaşmaga taýýarlamak mugallymlaryň we edaralaryň jogapkärçiligidir, bu bolsa bilim bermegiň esasy maksatlarynyň biri bolmaly. Bu meni bilim bermegiň esasy maksadynyň näme bolmalydygyna ynanýandygyma getirýär. Ol düşünje we sabyr, duýgular we aň, maddy we ahlak gymmatlyklaryny utgaşdyrmakdyr. Martin Lýuter King Junioryň aýdyşy ýaly, men sitirleýärin - bilim bermegiň wezipesi adama çuňňur pikirlenmegi we tankydy pikirlenmegi öwretmekdir. Hakyky bilim bermegiň maksady aň we häsiýetdir” diýip, kazy Ramana aýtdy.
Kazy Ramana şeýle hem ýurtda köp sanly pes derejeli hukuk kollejleriniň bardygyny we munuň örän alada döredýändigini belledi. “Kazyýet ulgamy muňa üns berdi we şol ýagdaýy düzetmäge synanyşýar” diýip, ol aýtdy.
Akylly synp otagyny gurmaga kömek etmek üçin has köp akylly bilim enjamlaryny goşmak dogrydyr. Mysal üçin,sensor ekran, tomaşaçylaryň jogap beriş ulgamywedokument kamerasy.
“Ýurtda 1500-den gowrak Hukuk Kollejimiz we Hukuk Mekdeplerimiz bar. Bu Uniwersitetlerden, şol sanda 23 Milli Hukuk Uniwersitetinden tas 1,50 lak talyp gutarýar. Bu hakykatdanam haýran galdyryjy san. Bu, hukuk hünäriniň baý adamyň hünäri diýen düşünjäniň soňuna çykýandygyny we ýurtda hukuk biliminiň mümkinçilikleriniň we elýeterliliginiň artmagy sebäpli durmuşyň ähli gatlaklaryndan adamlaryň indi bu hünäre girýändigini görkezýär. Emma köplenç bolşy ýaly, “hilden san ýokary”. Muny ýalňyş düşünmäň, ýöne kolleji täze gutaran uçurymlaryň näçe bölegi hakykatdanam bu hünäre taýýar ýa-da taýýar? Meniň pikirimçe, 25 göterimden az. Bu hiç hili ýagdaýda üstünlikli hukukçy bolmak üçin zerur bolan häsiýetlere eýe bolan uçurymlaryň özüne degişli däl. Gaýtam, bu ýurtda diňe ady bilen kollej bolan köp sanly pes derejeli hukuk bilim edaralarynyň barada aýdylýandyr” - diýdi ol.
“Ýurtda hukuk biliminiň hiliniň pes bolmagynyň netijeleriniň biri ýurtda garaşylýan işleriň köpelmegidir. Hindistanda köp sanly aklawçylaryň bolmagyna garamazdan, ähli sudlarda garaşylýan 3,8 milliona golaý iş bar. Elbetde, bu san Hindistanyň takmynan 130 million ilatynyň kontekstinde görülmelidir. Bu, şeýle hem adamlaryň kazyýet ulgamyna bolan ynamyny görkezýär. Şeýle hem, diňe düýn geçirilen işleriň hem garaşylýan işler baradaky statistikanyň bir bölegine öwrülýändigini ýadymyzda saklamalydyrys” diýip, kazy Ramana aýtdy.
Ýerleşdirilen wagty: 2021-nji ýylyň 3-nji sentýabry